Trong thị trường phái sinh, đặc biệt là giao dịch hàng hóa tương lai, độ lớn hợp đồng là yếu tố rất quan trọng giúp nhà đầu tư xác định quy mô giao dịch, giá trị hợp đồng và mức ký quỹ cần thiết. Việc hiểu rõ khái niệm này sẽ hỗ trợ nhà đầu tư quản trị vốn hiệu quả hơn cũng như lựa chọn sản phẩm phù hợp với khẩu vị rủi ro của mình.

Độ lớn hợp đồng là gì?

Độ lớn hợp đồng (Contract size) là số lượng tài sản cơ sở được quy định tiêu chuẩn trong mỗi hợp đồng tương lai hoặc hợp đồng quyền chọn. Đây là thông số cho biết mỗi hợp đồng đại diện cho bao nhiêu đơn vị hàng hóa được mua hoặc bán trên thị trường.

Quy mô này được các Sở giao dịch quy định sẵn nhằm chuẩn hóa hoạt động giao dịch, giúp việc mua bán diễn ra đồng nhất và minh bạch hơn. Nhờ đó, nhà đầu tư có thể dễ dàng xác định giá trị hợp đồng, bước giá và mức biến động lợi nhuận hoặc thua lỗ khi tham gia thị trường.

Thông thường, các hợp đồng có quy mô lớn sẽ phù hợp hơn với tổ chức tài chính hoặc doanh nghiệp lớn. Ngược lại, các hợp đồng có quy mô nhỏ sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư cá nhân tham gia giao dịch.

Ảnh hưởng của độ lớn hợp đồng đến giao dịch

Độ lớn hợp đồng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tham gia của nhà đầu tư cũng như mức độ thanh khoản trên thị trường.

Khi quy mô hợp đồng lớn, giá trị của mỗi lệnh giao dịch cũng sẽ cao hơn. Điều này khiến các sản phẩm đó thường phù hợp với các tổ chức tài chính lớn, quỹ đầu tư hoặc doanh nghiệp có nhu cầu phòng hộ rủi ro hàng hóa thực tế.

Ngược lại, các hợp đồng có quy mô nhỏ hơn sẽ giúp giảm áp lực vốn ban đầu, từ đó tạo điều kiện để nhiều nhà đầu tư cá nhân có thể tiếp cận thị trường dễ dàng hơn.

Ngoài ra, độ lớn hợp đồng còn ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Giá trị ký quỹ cần thiết

• Biên lợi nhuận và thua lỗ

• Mức độ rủi ro của từng giao dịch

• Khả năng quản trị vốn của nhà đầu tư

Chính vì vậy, trước khi tham gia giao dịch hàng hóa phái sinh, nhà đầu tư cần hiểu rõ quy mô từng loại hợp đồng để xây dựng chiến lược phù hợp.

Ưu điểm và nhược điểm của việc sử dụng độ lớn hợp đồng tiêu chuẩn hóa

Ưu điểm

Việc chuẩn hóa độ lớn hợp đồng mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho thị trường tài chính và hàng hóa phái sinh.

Trước hết, quy mô hợp đồng tiêu chuẩn giúp hoạt động giao dịch trở nên thống nhất và minh bạch hơn giữa các thành viên tham gia thị trường. Ví dụ, toàn bộ hợp đồng tương lai dầu thô đều được quy định chung một mức là 1.000 thùng dầu. Điều này giúp các hợp đồng có cùng đặc điểm và dễ dàng giao dịch hơn.

Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa còn giúp xác định rõ nghĩa vụ giao nhận của các bên tham gia hợp đồng. Chẳng hạn, nếu một nông dân bán ba hợp đồng đậu tương, thị trường sẽ hiểu rằng khối lượng giao hàng tương ứng là 15.000 giạ đậu tương, bởi mỗi hợp đồng tiêu chuẩn có quy mô 5.000 giạ. Giá trị thanh toán cũng được xác định chính xác theo tiêu chuẩn hợp đồng đã niêm yết.

Nhờ có cơ chế chuẩn hóa này, thị trường phái sinh vận hành hiệu quả hơn, giảm thiểu tranh chấp và nâng cao tính thanh khoản trên toàn hệ thống.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm, việc sử dụng hợp đồng tiêu chuẩn hóa cũng tồn tại một số hạn chế nhất định.

Điểm bất tiện lớn nhất nằm ở chỗ nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp không thể tự điều chỉnh quy mô hợp đồng theo nhu cầu thực tế của mình.

Ví dụ, nếu một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm cần mua 7.000 giạ đậu tương thì họ sẽ không thể đặt chính xác khối lượng này nếu quy mô hợp đồng chuẩn là 5.000 giạ. Khi đó, doanh nghiệp chỉ có hai lựa chọn:

• Mua một hợp đồng với khối lượng 5.000 giạ và thiếu 2.000 giạ

• Hoặc mua hai hợp đồng với tổng khối lượng 10.000 giạ và dư 3.000 giạ

Điều này cho thấy hợp đồng tiêu chuẩn tuy giúp thị trường đồng bộ hơn nhưng đôi khi chưa thật sự linh hoạt đối với các nhu cầu giao dịch riêng biệt.

Độ lớn hợp đồng theo quy định của MXV

Tại Việt Nam, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) đang liên thông trực tiếp với nhiều Sở giao dịch lớn trên thế giới và áp dụng quy chuẩn quốc tế đối với các sản phẩm giao dịch.

Mỗi loại hàng hóa trên MXV đều có quy định riêng về Độ lớn hợp đồng. Cụ thể:

Kết luận

Độ lớn hợp đồng (Contract size) là một trong những khái niệm nền tảng trong giao dịch hàng hóa phái sinh. Đây là yếu tố giúp chuẩn hóa thị trường, xác định giá trị giao dịch cũng như hỗ trợ hoạt động quản trị rủi ro cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp.

Hiểu rõ cách hoạt động của độ lớn hợp đồng sẽ giúp nhà đầu tư xây dựng chiến lược giao dịch phù hợp, tối ưu nguồn vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư trên thị trường hàng hóa phái sinh.

Nếu bạn muốn biết thêm nhiều kiến thức đầu tư, đặc biệt là về thị trường hàng hóa phái sinh, hãy liên hệ VnCommodities để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết.