Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa toàn quốc có sự bứt phá mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, do tốc độ tăng trưởng của chiều nhập khẩu tạm thời áp đảo chiều xuất khẩu, cán cân thương mại toàn quốc đã dịch chuyển sang trạng thái nhập siêu cục bộ.

Diễn biến kim ngạch và cơ cấu các nhóm hàng xuất nhập khẩu

Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị trao đổi hàng hóa của Việt Nam ghi nhận những cột mốc dung lượng thị trường rất lớn ở cả hai chiều:

• Về chiều xuất khẩu: Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 9,05 tỷ USD, giảm 4,1%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 37,88 tỷ USD, tăng 3,6%. Thị trường ghi nhận có 26 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 90,7% tổng kim ngạch (đặc biệt có 7 mặt hàng xuất khẩu chiến lược vượt mốc 10 tỷ USD, chiếm 69,3%). Về cơ cấu, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 193,71 tỷ USD (chiếm 89,8%); nhóm hàng nông, lâm sản đạt 15,79 tỷ USD (chiếm 7,3%); nhóm hàng thủy sản đạt 4,67 tỷ USD (chiếm 2,2%) và nhóm hàng nhiên liệu, khoáng sản đạt 1,49 tỷ USD (chiếm 0,7%).

• Về chiều nhập khẩu: Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 229,46 tỷ USD, tăng mạnh 30,8%. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 64,26 tỷ USD (tăng 22,7%); khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 165,2 tỷ USD (tăng 34,3%). Toàn thị trường có 36 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 91,2% tổng kim ngạch (có 6 mặt hàng nhập khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 60,7%). Về cơ cấu, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng tuyệt đối với 215,99 tỷ USD (chiếm 94,1%), trong đó nhóm hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 55,7% và nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 38,4%. Nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng đạt 13,47 tỷ USD (chiếm 5,9%).

• Trạng thái cán cân thương mại: Riêng trong tháng 5/2026, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 5,21 tỷ USD. Tính chung lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang trạng thái nhập siêu 13,80 tỷ USD (trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỷ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 20,76 tỷ USD; còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 6,96 tỷ USD.

Bản đồ các thị trường xuất nhập khẩu chủ lực của Việt Nam

Bên cạnh sự dịch chuyển về cơ cấu hàng hóa, bản đồ thương mại quốc tế của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 cũng phác họa rõ nét vai trò của các thị trường đối tác lớn. Ở chiều xuất siêu, Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định vị thế vững chắc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước ta với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD. Giá trị xuất siêu sang thị trường Hoa Kỳ ước đạt con số ấn tượng 60,4 tỷ USD, ghi nhận mức tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Song song với đó, thị trường Liên minh Châu Âu (EU) cũng đóng góp tích cực vào cán cân thặng dư với giá trị xuất siêu đạt 18,1 tỷ USD, tăng trưởng 11,3%. Đối với thị trường Nhật Bản, Việt Nam duy trì trạng thái xuất siêu đạt 0,8 tỷ USD, tuy nhiên con số này đã ghi nhận mức giảm 13,2% so với giai đoạn cùng kỳ.

Ngược lại, cán cân thương mại đối với các đối tác lớn trong khu vực Châu Á lại chứng kiến áp lực nhập siêu rất lớn, dẫn đầu là Trung Quốc khi đây là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 92,6 tỷ USD. Sự bứt phá của dòng hàng nhập khẩu đã đẩy mức nhập siêu từ Trung Quốc lên đến 62,5 tỷ USD, tăng 36,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng gia tăng áp lực thâm hụt này cũng xuất hiện tương tự tại thị trường Hàn Quốc với mức nhập siêu chạm mốc 21,1 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng mạnh mẽ lên tới 72,5%. Đối với khu vực Đông Nam Á, giá trị nhập siêu từ các nước thành viên ASEAN cũng tăng 33,1% để đạt mốc 8,6 tỷ USD.
Nguồn: VnEconomy