Việt Nam đang chuyển mạnh từ tư duy thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đại trà sang lựa chọn các dự án chất lượng cao, ưu tiên công nghệ, đổi mới sáng tạo và khả năng kết nối với doanh nghiệp trong nước.

Phát biểu tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026 ngày 13/5, Nguyễn Văn Thắng cho biết Việt Nam không còn đặt trọng tâm vào quy mô vốn đầu tư đơn thuần mà hướng tới dòng vốn FDI thế hệ mới.

“FDI thế hệ mới không chỉ đến Việt Nam để sản xuất hay khai thác thị trường, mà cần tạo ra giá trị, năng lực và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Ưu tiên AI, bán dẫn, công nghệ sinh học và năng lượng sạch

Theo định hướng mới, Việt Nam sẽ ưu tiên thu hút các dự án đầu tư nước ngoài có hàm lượng công nghệ cao, tạo giá trị gia tăng lớn, hỗ trợ đào tạo nhân lực và thúc đẩy doanh nghiệp nội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các lĩnh vực trọng điểm được ưu tiên gồm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, công nghệ sinh học, dược phẩm, năng lượng sạch và logistics hiện đại.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn mới, khi cạnh tranh thu hút FDI toàn cầu ngày càng tập trung vào chất lượng thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực thay vì ưu đãi thuế hay chi phí lao động thấp.

Khu vực FDI đóng góp lớn cho nền kinh tế

Theo số liệu được công bố tại diễn đàn, hiện Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD. Tổng vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD.

Khu vực FDI hiện đóng góp hơn 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm quốc gia thu hút FDI hàng đầu khu vực ASEAN với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn toàn cầu.

Tuy nhiên, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng thừa nhận mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Phần lớn doanh nghiệp Việt mới chỉ tham gia ở các khâu giá trị gia tăng thấp trong chuỗi sản xuất.

Tập trung cải cách thể chế và hạ tầng

Theo lãnh đạo Chính phủ, bối cảnh toàn cầu hiện nay đang thay đổi mạnh dưới tác động của tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Do đó, nhà đầu tư quốc tế ngày càng quan tâm đến sự ổn định chính sách, chất lượng thể chế, hạ tầng chiến lược, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Để đón dòng vốn FDI thế hệ mới, Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đầu tư hạ tầng, phát triển nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng khẳng định sẽ xử lý nghiêm các hành vi chuyển giá, gian lận thương mại và vi phạm môi trường nhằm nâng cao chất lượng và tính bền vững của dòng vốn đầu tư nước ngoài.