Tổng thư ký NATO kêu gọi châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng trước tình hình mới

Tổng thư ký NATO, Mark Rutte, ngày 4/12 đã mạnh mẽ thúc giục các quốc gia châu Âu tăng ngân sách quốc phòng, nhấn mạnh rằng mức chi tiêu hiện tại sẽ không đủ để duy trì khả năng răn đe trong những năm tới. Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh các nước NATO đang đối mặt với thách thức đảm bảo an ninh khu vực, khi Mỹ có thể bước vào một giai đoạn chính sách quốc tế mới dưới sự lãnh đạo của Donald Trump.

Chi tiêu quốc phòng cần vượt mức sàn 2% GDP

Phát biểu sau hội nghị ngoại trưởng NATO tại Brussels, ông Rutte cho rằng mục tiêu chi tiêu quốc phòng tối thiểu 2% GDP mà khối này đặt ra là không còn phù hợp với tình hình hiện nay. "Nếu muốn duy trì khả năng tự vệ và răn đe, chúng ta cần vượt qua ngưỡng 2% GDP. Điều này đảm bảo rằng không ai dám thách thức chúng ta, không chỉ bây giờ mà cả trong 4-5 năm tới," ông nhấn mạnh.

Hiện tại, nhiều quốc gia NATO vẫn chưa đạt được mục tiêu chi tiêu quốc phòng này, dù khối đã nhấn mạnh từ năm 2014, sau khi Nga sáp nhập Crimea, rằng cần tăng cường ngân sách quân sự. Cuộc xung đột tại Ukraine từ năm 2022 càng làm nổi bật sự cần thiết phải đầu tư vào quốc phòng, nhưng khoảng 1/3 trong số 31 quốc gia thành viên NATO vẫn chưa đáp ứng mục tiêu chi tiêu.

Áp lực từ sự cạn kiệt kho vũ khí

Rutte cũng chỉ ra một vấn đề đáng báo động: năng lực sản xuất quốc phòng của châu Âu hiện không đáp ứng được nhu cầu. Ông cho rằng sự hỗ trợ quân sự lớn dành cho Ukraine đã làm cạn kiệt kho vũ khí của các nước phương Tây, trong khi ngành công nghiệp quốc phòng khu vực lại không theo kịp.

"Chúng ta sản xuất không đủ, giá thành quá cao và thời gian giao hàng quá chậm," ông nhấn mạnh. Theo Rutte, cần có các biện pháp khuyến khích để các công ty quốc phòng châu Âu mở rộng dây chuyền sản xuất và tăng cường nhân lực. Ông cũng chỉ trích việc một số quốc gia châu Âu phải mua sắm thiết bị quân sự từ Hàn Quốc vì các công ty nội địa không thể đáp ứng tốc độ sản xuất.

Tầm quan trọng của sự hợp tác nội khối

Để đối phó với những thách thức này, Tổng thư ký NATO kêu gọi các nước thành viên hợp tác chặt chẽ hơn, nhằm tối ưu hóa năng suất sản xuất và giảm chi phí. "Chúng ta cần đảm bảo sản xuất với hiệu quả cao hơn và mức giá hợp lý. Sự hợp tác giữa các đồng minh là yếu tố sống còn để đạt được điều đó," ông nói.

Tình hình thay đổi khi Trump trở lại Nhà Trắng

Căng thẳng trong nội bộ NATO có thể gia tăng khi Donald Trump chuẩn bị tái nhậm chức tổng thống Mỹ vào tháng 1 tới. Ông Trump từng gây sóng gió trong nhiệm kỳ trước khi cảnh báo sẽ không bảo vệ các thành viên NATO không đáp ứng cam kết chi tiêu quốc phòng. Quan điểm này đã làm lung lay niềm tin rằng Mỹ, quốc gia giữ vai trò trung tâm trong liên minh, sẽ thực thi nguyên tắc "một vì tất cả, tất cả vì một" nếu xung đột xảy ra.

Trong bối cảnh này, lời kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng của Rutte càng trở nên cấp thiết, nhằm đảm bảo châu Âu có thể tự lực trong việc bảo vệ an ninh khu vực.

Ngành quốc phòng châu Âu trước sức ép lớn

Đồng thời, ông Rutte cũng nhấn mạnh rằng các quốc gia NATO không chỉ cần đầu tư nhiều hơn mà còn phải đầu tư khôn ngoan hơn, đặc biệt trong việc cải thiện năng lực sản xuất vũ khí. Việc đảm bảo các nguồn lực sẵn sàng khi cần thiết sẽ giúp NATO duy trì vị thế trước những thách thức mới, không chỉ từ Nga mà còn từ sự biến động trong quan hệ quốc tế.

Bài học từ xung đột Ukraine và những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ dưới thời Trump là hồi chuông cảnh báo rõ ràng rằng NATO không thể phụ thuộc hoàn toàn vào bất kỳ thành viên nào. Thay vào đó, các quốc gia châu Âu cần tăng cường trách nhiệm và năng lực tự vệ để bảo vệ lợi ích của chính mình và của khối trong tương lai.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời