CFDs là khái niệm quen thuộc đối với những nhà đầu tư tham gia thị trường tài chính. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ CFDs là gì, cách hoạt động ra sao, ưu nhược điểm cũng như sự khác nhau giữa CFDs và hợp đồng tương lai như thế nào. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng VnCommodities tìm hiểu toàn diện về giao dịch CFD nhé!

CFDs là gì?

CFDs là viết tắt của cụm từ Contracts for Difference, hay còn gọi là hợp đồng chênh lệch. Đây là một dạng hợp đồng tài chính được thiết lập giữa bên mua và bên bán nhằm thanh toán phần chênh lệch giá của một loại tài sản từ thời điểm mở lệnh đến khi đóng lệnh.

Hiểu đơn giản, thay vì trực tiếp sở hữu tài sản cơ sở như cổ phiếu, vàng, dầu thô hay tiền điện tử, nhà đầu tư chỉ giao dịch dựa trên biến động giá của tài sản đó. Nếu giá biến động đúng với dự đoán, nhà đầu tư có thể thu được lợi nhuận từ phần chênh lệch giá. Ngược lại, nếu thị trường đi ngược kỳ vọng, nhà đầu tư sẽ chịu thua lỗ.

Giao dịch CFD thuộc nhóm sản phẩm phái sinh tài chính. Với loại hình này, nhà đầu tư không cần nhận hàng hóa vật chất hay sở hữu chứng khoán thực tế. Điều đó giúp giảm đáng kể nhiều thủ tục và chi phí so với hình thức đầu tư truyền thống. Thay vào đó, toàn bộ hoạt động đầu tư tập trung vào việc dự đoán xu hướng tăng hoặc giảm của giá tài sản.

Các hình thức giao dịch CFD phổ biến

Hiện nay, giao dịch CFD được triển khai với nhiều hình thức khác nhau nhằm phù hợp với mục tiêu lợi nhuận và mức độ chấp nhận rủi ro của từng nhà đầu tư.

Giao dịch lướt sóng (Scalping)

Đây là phương pháp giao dịch cực ngắn hạn, trong đó nhà đầu tư thực hiện nhiều lệnh mua bán liên tục trong ngày nhằm tìm kiếm lợi nhuận từ những biến động giá nhỏ. Scalping yêu cầu tốc độ xử lý nhanh, khả năng theo dõi thị trường liên tục và kỹ năng quản trị rủi ro tốt.

Giao dịch Swing Trading

Với hình thức này, nhà đầu tư thường nắm giữ vị thế trong vài ngày đến vài tuần để tận dụng các nhịp tăng giảm ngắn hạn của thị trường. Swing Trading phù hợp với những người không có quá nhiều thời gian theo dõi bảng giá liên tục nhưng vẫn muốn tận dụng biến động xu hướng.

Giao dịch trung hạn

Đây là chiến lược giữ lệnh trong khoảng thời gian từ vài tuần đến vài tháng. Nhà đầu tư thường kết hợp giữa phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản để xác định xu hướng giá trong trung hạn.

Giao dịch dài hạn

Hình thức này phù hợp với những nhà đầu tư có góc nhìn dài hạn đối với thị trường. Vị thế có thể được giữ trong nhiều tháng hoặc nhiều năm nếu xu hướng giá vẫn còn phù hợp với chiến lược ban đầu.

Giao dịch tự động

Một số nhà đầu tư sử dụng robot giao dịch hoặc các phần mềm tự động để thực hiện lệnh theo chiến lược đã được lập trình sẵn. Điều này giúp giảm yếu tố cảm xúc trong giao dịch và tối ưu hóa tốc độ xử lý lệnh.

Do đó, việc lựa chọn hình thức giao dịch CFD sẽ phụ thuộc vào mục tiêu lợi nhuận, kinh nghiệm giao dịch cũng như mức độ chấp nhận rủi ro của từng nhà đầu tư.

Cách hoạt động của giao dịch CFD

Khi tham gia giao dịch CFD, nhà đầu tư sẽ lựa chọn mở vị thế mua hoặc bán tùy theo dự đoán xu hướng giá của tài sản.

Nếu nhận định giá sẽ tăng trong tương lai, nhà đầu tư mở vị thế mua (Buy). Khi giá tăng đúng kỳ vọng và đóng lệnh ở mức giá cao hơn, phần chênh lệch sẽ trở thành lợi nhuận.

Ngược lại, nếu cho rằng giá tài sản sẽ giảm, nhà đầu tư có thể mở vị thế bán (Sell). Khi giá giảm, nhà đầu tư mua lại ở mức giá thấp hơn để đóng vị thế và hưởng lợi từ khoản chênh lệch đó.

Một trong những đặc điểm nổi bật của giao dịch CFD là sử dụng đòn bẩy tài chính. Đòn bẩy cho phép nhà đầu tư kiểm soát khối lượng giao dịch lớn hơn rất nhiều so với số vốn thực tế đang có. Điều này giúp gia tăng tiềm năng lợi nhuận nhưng đồng thời cũng khiến rủi ro thua lỗ tăng mạnh nếu thị trường biến động bất lợi.

Khác với hợp đồng tương lai, CFDs thường không có ngày đáo hạn cố định. Nhà đầu tư có thể giữ vị thế trong thời gian dài nếu vẫn đáp ứng được yêu cầu ký quỹ của sàn giao dịch.

Ngoài ra, giao dịch CFD có tính linh hoạt cao khi cho phép nhà đầu tư mua bán cả hai chiều (mua và bán) đối với một tài sản, từ đó họ có thể kiếm lợi nhuận ở cả chiều tăng và chiều giảm của thị trường. Các yếu tố như biến động kinh tế, chính trị, dịch bệnh hay thiên tai có thể tác động đến giá tài sản, nhưng không làm gián đoạn khả năng giao dịch CFD. Chính điều này tạo cơ hội cho nhà đầu tư tham gia thị trường trong nhiều điều kiện khác nhau.

Ưu điểm của hợp đồng chênh lệch 

Sử dụng đòn bẩy tài chính cao

Một trong những lợi thế lớn nhất của CFDs là cho phép giao dịch với số vốn nhỏ hơn rất nhiều so với giá trị thực của tài sản. Nhờ đòn bẩy tài chính, nhà đầu tư có thể gia tăng khả năng sinh lời nếu dự đoán đúng xu hướng giá.

Tuy nhiên, lợi nhuận cao luôn đi kèm với rủi ro lớn. Vì vậy, quản trị vốn và kiểm soát đòn bẩy là yếu tố rất quan trọng trong giao dịch CFD.

Giao dịch trực tuyến thuận tiện

Phần lớn các nền tảng CFD hiện nay đều được triển khai trực tuyến, cho phép nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thị trường mọi lúc mọi nơi. Ngoài ra, nhiều sàn CFD có mức phí giao dịch thấp hơn đáng kể so với hình thức đầu tư truyền thống, như phí môi giới và phí lưu ký.

Có thể kiếm lợi nhuận khi thị trường giảm

Khác với đầu tư truyền thống chỉ kiếm lời khi giá tăng, hợp đồng chênh lệch cho phép mở vị thế bán để hưởng lợi ngay cả khi thị trường giảm giá.

Không cần sở hữu tài sản thật

Nhà đầu tư không cần trực tiếp nắm giữ cổ phiếu, vàng hay dầu thô mà vẫn có thể tham gia giao dịch thông qua hợp đồng chênh lệch. Điều này giúp tăng tính linh hoạt và giảm nhiều thủ tục liên quan đến sở hữu tài sản thực tế.

Tiếp cận đa dạng thị trường

Thông qua giao dịch CFD, nhà đầu tư có thể tham gia nhiều loại tài sản khác nhau như chứng khoán, chỉ số, ngoại hối, hàng hóa hay tiền điện tử trên phạm vi toàn cầu.

Nhược điểm của giao dịch CFD

Rủi ro cao từ đòn bẩy

Dù đòn bẩy giúp tăng khả năng sinh lời nhưng cũng có thể khiến khoản lỗ tăng nhanh chỉ với những biến động nhỏ của thị trường. Nếu không kiểm soát tốt rủi ro, tài khoản có thể thua lỗ rất lớn trong thời gian ngắn.

Mức độ minh bạch không đồng đều

Hiện nay, một số sàn CFD chưa được quản lý chặt chẽ như thị trường chứng khoán truyền thống. Điều này có thể khiến môi trường giao dịch thiếu minh bạch và gây khó khăn cho nhà đầu tư trong việc đánh giá giá trị thực của tài sản.

Phụ thuộc vào nhà môi giới

Giao dịch CFD được thực hiện thông qua các nhà môi giới hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính. Vì vậy, nhà đầu tư cần lựa chọn đơn vị uy tín để hạn chế các rủi ro liên quan đến thanh khoản, vận hành hoặc phá sản của sàn giao dịch.

Yêu cầu phân tích thị trường kỹ lưỡng

Để giao dịch CFD hiệu quả, nhà đầu tư cần dành thời gian nghiên cứu thông tin, phân tích kỹ thuật, theo dõi xu hướng thị trường và xây dựng chiến lược giao dịch rõ ràng trước khi đặt lệnh.

Giao dịch CFD có hợp pháp không?

Đây là câu hỏi được rất nhiều nhà đầu tư quan tâm khi tìm hiểu hợp đồng chênh lệch là gì.

Hiện nay, tại nhiều quốc gia trên thế giới, giao dịch CFD được cho phép và quản lý bởi các cơ quan tài chính như FCA (Anh), ASIC (Úc) hay CySEC (Síp). Tuy nhiên, mỗi quốc gia sẽ có quy định pháp lý riêng đối với loại hình đầu tư này.

Tại Việt Nam, giao dịch CFD hiện chưa được pháp luật công nhận chính thức như một sản phẩm tài chính hợp pháp trong nước. Phần lớn nhà đầu tư Việt Nam tham gia CFD thông qua các sàn giao dịch quốc tế. Vì vậy, trước khi đầu tư, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về pháp lý, mức độ uy tín của sàn cũng như các rủi ro liên quan.

CFDs và Futures khác gì nhau?

Nhiều nhà đầu tư thường nhầm lẫn giữa hợp đồng chênh lệch và hợp đồng tương lai (Futures) do cả hai đều thuộc nhóm sản phẩm phái sinh. Tuy nhiên, giữa hai hình thức này tồn tại nhiều điểm khác biệt quan trọng.

Tiêu chí	Hợp đồng tương lai (Futures)	Hợp đồng chênh lệch (CFDs)
Quy định	Được quản lý chặt chẽ hơn	Ít quy định hơn
Đòn bẩy	Có, thường tối đa khoảng 1:15	Có thể lên tới 1:1000
Quy mô hợp đồng	Lớn	Linh hoạt và nhỏ hơn
Tính linh hoạt	Thấp hơn	Linh hoạt hơn
Ngày đáo hạn	Có ngày hết hạn cố định	Không có ngày đáo hạn
Chênh lệch giá	Có	Có
Thanh khoản	Thanh khoản tốt	Thanh khoản rất cao
Thị trường giao dịch	Qua Sở giao dịch tập trung	Hơn 15.000 thị trường toàn cầu
Giao dịch hai chiều	Có	Có

Nhìn chung, hợp đồng tương lai phù hợp với các nhà đầu tư chuyên nghiệp hoặc doanh nghiệp cần phòng hộ rủi ro hàng hóa. Trong khi đó, hợp đồng chênh lệch phù hợp hơn với các nhà giao dịch cá nhân muốn tận dụng biến động giá ngắn hạn nhờ tính linh hoạt và đòn bẩy cao.

Kết luận

Hợp đồng chênh lệch CFDs mang đến nhiều cơ hội giao dịch linh hoạt nhờ khả năng sử dụng đòn bẩy, giao dịch hai chiều và tiếp cận đa dạng loại tài sản tài chính trên thế giới. Tuy nhiên, đi kèm với đó là không ít rủi ro liên quan đến biến động thị trường, đòn bẩy tài chính và đặc biệt là vấn đề pháp lý tại Việt Nam. Hiện nay, giao dịch CFD chưa được pháp luật Việt Nam cấp phép chính thức, vì vậy nhà đầu tư cần đặc biệt cẩn trọng khi tham gia các nền tảng CFD quốc tế không được quản lý trong nước.

Trong khi đó, thị trường hàng hóa phái sinh tại Việt Nam là kênh đầu tư hợp pháp, được Bộ Công Thương cấp phép và vận hành thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV). Nhà đầu tư vẫn có thể giao dịch hai chiều, sử dụng đòn bẩy linh hoạt và tiếp cận các mặt hàng quốc tế như dầu thô, vàng, bạc, cà phê, đậu tương hay khí tự nhiên nhưng với cơ chế minh bạch và được quản lý rõ ràng.

Nếu đang quan tâm đến các hình thức giao dịch tương tự CFDs nhưng đảm bảo tính pháp lý và an toàn hơn, nhà đầu tư có thể tìm hiểu thị trường hàng hóa phái sinh thông qua các công ty thành viên kinh doanh của MXV để được hỗ trợ kiến thức, chiến lược giao dịch cũng như quản trị rủi ro một cách bài bản và chuyên nghiệp hơn.

Nếu bạn muốn biết thêm nhiều kiến thức đầu tư, đặc biệt là về thị trường hàng hóa phái sinh, hãy liên hệ VnCommodities để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết.