Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Donald Trump được xem là một đồng minh mạnh mẽ của Đài Loan, khi ông gia tăng bán vũ khí và nâng cấp các chuyến thăm ngoại giao với hòn đảo này. Tuy nhiên, trong chiến dịch tranh cử lần thứ hai, thái độ của Trump đối với Đài Loan đã thay đổi rõ rệt. Ông nhiều lần tuyên bố Đài Loan cần trả thêm tiền để được Mỹ “bảo vệ” và cáo buộc hòn đảo này “đánh cắp” ngành công nghiệp chip của Mỹ.

Với việc Trump tái đắc cử, Đài Loan đang chuẩn bị cho một mối quan hệ có thể đầy biến động với Washington – quốc gia bảo trợ an ninh quan trọng nhất của hòn đảo này. Giáo sư Chen Ming-chi, cựu cố vấn cấp cao của Hội đồng An ninh Quốc gia Đài Loan, chia sẻ: “Nhiều người cảm thấy lo lắng vì sự khó đoán của Trump. Chúng ta không biết liệu Đài Loan sẽ an toàn hơn hay nguy hiểm hơn dưới nhiệm kỳ thứ hai của ông ấy.”

Áp lực gia tăng cho Đài Loan

Một điều gần như chắc chắn là Đài Loan sẽ phải chi nhiều hơn cho quốc phòng và tăng cường hợp tác với chính quyền Trump để duy trì sự ủng hộ từ Mỹ. Chính phủ Đài Loan vẫn bày tỏ sự tự tin vào quan hệ song phương, nhấn mạnh sự ủng hộ lưỡng đảng lâu dài từ Washington. Tổng thống Đài Loan Lai Ching-te khẳng định hòn đảo này sẽ là “đối tác đáng tin cậy nhất” của Mỹ.

Tuy nhiên, bối cảnh khu vực đang ngày càng căng thẳng. Trung Quốc – vốn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ và tuyên bố sẵn sàng dùng vũ lực nếu cần thiết – liên tục tăng cường các hành động quân sự đe dọa. Gần đây, Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết Trung Quốc triển khai đội hình hải quân lớn nhất trong nhiều thập kỷ ở khu vực, dấy lên lo ngại về khả năng diễn ra các cuộc tập trận quy mô lớn.

Trump, người luôn có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc, đã đề xuất áp thuế từ 150% đến 200% lên Bắc Kinh thay vì dùng quân sự để đối phó. Trong một cuộc phỏng vấn, ông khẳng định Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “tôn trọng” ông và biết rằng ông là người “không thể đoán trước.”

Ngành công nghiệp quốc phòng và chip trước thử thách mới

Trong nhiệm kỳ đầu, Trump thúc đẩy việc tăng chi tiêu quốc phòng của Đài Loan, một điều có thể tiếp tục diễn ra. Tuy nhiên, Đài Loan đang phải đối mặt với áp lực lớn về ngân sách. Kế hoạch chi tiêu quốc phòng hiện tại chiếm khoảng 2,5% GDP – mức cao nhất từ trước đến nay nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu 10% mà Trump đề xuất. Việc tăng mạnh chi tiêu này có thể tạo ra rào cản chính trị cho Tổng thống Lai, khi đảng của ông không chiếm đa số tại quốc hội.

Ngoài vấn đề quốc phòng, Trump cũng đã nhiều lần cáo buộc Đài Loan “đánh cắp” ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ, dấy lên lo ngại rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chặt chẽ hơn sẽ được áp dụng đối với chuỗi cung ứng chip của Đài Loan. Ngành công nghiệp bán dẫn, với tập đoàn TSMC (Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan) đứng đầu, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Đài Loan và được xem là “lá chắn silicon” giúp hòn đảo tránh khỏi nguy cơ xâm lược từ Trung Quốc.

Gần đây, Mỹ đã yêu cầu TSMC ngừng cung cấp chip tiên tiến cho các khách hàng Trung Quốc, sau khi phát hiện chip do TSMC sản xuất xuất hiện trong các thiết bị của Huawei – gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc bị Mỹ cấm vận từ năm 2019. Động thái này làm dấy lên lo ngại về tác động tiêu cực đến ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan.

Quan hệ đối tác cần được củng cố

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh mới, Đài Loan cần tăng cường nỗ lực xây dựng hình ảnh và củng cố lòng tin với Mỹ. “Ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan cần làm tốt hơn trong việc giải thích vì sao họ là đối tác đáng tin cậy, công nghệ vượt trội so với Trung Quốc và Mỹ có thể tin tưởng vào họ,” một cựu quan chức Bộ Thương mại Mỹ nhận định.

Mặc dù Trump được coi là khó đoán, các chuyên gia nhận định rằng lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ và Đài Loan vẫn gắn bó chặt chẽ. Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng sức ép, việc duy trì và phát triển quan hệ đối tác với Mỹ là yếu tố then chốt để Đài Loan bảo vệ vị thế và an ninh của mình.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời