Ngày 12/12, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã quyết định giảm lãi suất lần thứ tư trong năm 2024, động thái nhằm hỗ trợ nền kinh tế khu vực đồng euro đang chịu sức ép từ những bất ổn chính trị và nguy cơ chiến tranh thương mại với Mỹ. Quyết định này được cho là phản ánh sự chuyển đổi chiến lược của ECB, từ việc chống lạm phát sang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh khu vực đang chậm lại đáng kể so với các nền kinh tế lớn khác.

Từ chống lạm phát sang thúc đẩy tăng trưởng

Sau một thời gian dài duy trì lãi suất cao để kiểm soát lạm phát, ECB đã nhanh chóng nới lỏng chính sách tiền tệ khi áp lực lạm phát giảm xuống đáng kể. Lạm phát khu vực đồng euro được dự báo sẽ quay trở lại mức mục tiêu 2% vào đầu năm 2025. Trước thực tế này, ECB đã giảm lãi suất tiền gửi từ 3,25% xuống 3%. Đây được coi là bước đi đúng hướng nhằm hỗ trợ nền kinh tế đang trì trệ và tụt hậu so với các khu vực khác trên thế giới.

ECB cho biết các chỉ số kinh tế hiện tại không còn cho thấy dấu hiệu lạm phát tăng cao như trước đây. Thay vào đó, sự chú ý được chuyển sang nguy cơ suy giảm tăng trưởng và khả năng hỗ trợ nền kinh tế thông qua các đợt giảm lãi suất tiếp theo. Quyết định này cũng phản ánh tín hiệu rằng ECB có thể đang hướng tới một chính sách trung lập hơn, không làm chậm cũng không thúc đẩy tăng trưởng quá mức.

Chính sách "trung lập" và tín hiệu cắt giảm thêm

Khái niệm "trung lập" trong chính sách tiền tệ không được định nghĩa một cách cụ thể, nhưng các chuyên gia cho rằng mức lãi suất trung lập thường dao động trong khoảng 2-2,5%. Điều này đồng nghĩa với việc ECB có thể sẽ thực hiện thêm vài đợt cắt giảm lãi suất nữa trước khi đạt được mức này.

Mặc dù vậy, ECB không cam kết bất kỳ lộ trình chính sách cụ thể nào, điều này nhằm giữ sự linh hoạt trong bối cảnh các yếu tố bất ổn vẫn còn hiện hữu. Một số nhà hoạch định chính sách đã bày tỏ lo ngại về nguy cơ tăng trưởng kinh tế suy giảm nhanh chóng, đặc biệt khi khu vực đồng euro đang phục hồi chậm chạp sau các cú sốc kinh tế trước đó.

Tăng trưởng chậm và triển vọng dài hạn

Theo các dự báo mới nhất từ ECB, tốc độ tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro sẽ thấp hơn so với kỳ vọng, vốn đã không mấy lạc quan. Quá trình phục hồi kinh tế cũng được đánh giá là sẽ diễn ra chậm, khi nhiều quốc gia thành viên còn phải đối mặt với những thách thức từ xung đột địa chính trị và sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những lo ngại này đang làm gia tăng áp lực lên ECB trong việc điều chỉnh chính sách một cách phù hợp để cân bằng giữa việc hỗ trợ tăng trưởng và duy trì sự ổn định giá cả. Một số nhà kinh tế cảnh báo rằng, nếu các biện pháp kích thích không được triển khai đủ nhanh, khu vực đồng euro có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc cạnh tranh kinh tế toàn cầu.

Tín hiệu cho năm 2025

Quyết định hạ lãi suất lần này cũng được coi là bước chuẩn bị cho các chính sách nới lỏng hơn vào năm 2025, thời điểm mà ECB kỳ vọng lạm phát sẽ ổn định quanh mức mục tiêu 2%. Bằng cách điều chỉnh chính sách sớm, ECB hy vọng có thể giảm bớt tác động tiêu cực từ các bất ổn chính trị cũng như nguy cơ suy giảm tăng trưởng do căng thẳng thương mại với Mỹ.

Tuy nhiên, một thách thức lớn đối với ECB là đảm bảo rằng các biện pháp này sẽ được thực hiện một cách hiệu quả và không gây ra bất kỳ rủi ro nào cho hệ thống tài chính. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngân hàng trung ương thành viên và sự hỗ trợ từ các chính sách tài khóa của từng quốc gia.

Quyết định hạ lãi suất lần thứ tư của ECB là một dấu mốc quan trọng, cho thấy ngân hàng này đang chuyển hướng ưu tiên từ việc kiểm soát lạm phát sang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mặc dù triển vọng kinh tế khu vực đồng euro vẫn còn nhiều thách thức, các biện pháp nới lỏng chính sách được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới, giúp khu vực vượt qua giai đoạn khó khăn và duy trì sự ổn định trong dài hạn.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời