Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2024, lượng khí đốt và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Nga xuất khẩu sang các quốc gia Châu Âu đạt trên 50 tỷ m³, tăng trưởng khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak, sự gia tăng này một phần do lượng xuất khẩu năm 2023 đạt mức thấp, khi căng thẳng giữa Nga và phương Tây leo thang sau cuộc xung đột tại Ukraine. Trong năm 2023, lượng khí đốt Nga xuất khẩu sang Châu Âu giảm mạnh 55,6%, chỉ còn 28,3 tỷ m³.

Năm 2024, tình hình xuất khẩu khí đốt có dấu hiệu phục hồi. Theo ước tính từ Reuters, lượng khí đốt Nga cung cấp qua các đường ống dẫn tới Châu Âu có thể đạt khoảng 32 tỷ m³ trong năm nay. Tuy nhiên, việc vận chuyển khí đốt đang đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là tuyến đường qua Ukraine.

Thỏa thuận vận chuyển khí đốt kéo dài 5 năm giữa Nga và Ukraine sẽ kết thúc vào cuối năm 2024. Ukraine đã tuyên bố không gia hạn thỏa thuận này, khiến khoảng 50% lượng khí đốt Nga xuất khẩu qua tuyến đường này đối diện nguy cơ gián đoạn. Trong khi đó, phần còn lại được vận chuyển qua đường ống TurkStream dưới Biển Đen.

Để giảm thiểu rủi ro, Nga đang gia tăng xuất khẩu LNG qua đường biển. Hiện nay, khoảng 50% lượng LNG xuất khẩu của Nga được chuyển đến các quốc gia Châu Âu. Điều này cho thấy Châu Âu vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng từ Nga, bất chấp những căng thẳng chính trị kéo dài.

Tuy vậy, Liên minh Châu Âu (EU) đã đặt mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào khí đốt Nga vào năm 2027. Để đạt được điều này, EU dự kiến tăng cường nhập khẩu khí đốt từ các nhà cung cấp khác như Na Uy, Mỹ và Qatar. Dù vậy, trong ngắn hạn, EU chưa có kế hoạch cụ thể để ngừng hoàn toàn việc mua LNG từ Nga.

Triển vọng nguồn cung khí đốt của Nga cho Châu Âu phụ thuộc phần lớn vào tình hình địa chính trị. Nếu không đạt được thỏa thuận vận chuyển mới với Ukraine, Nga sẽ cần dựa nhiều hơn vào các tuyến vận chuyển LNG qua đường biển. Điều này có thể làm gia tăng chi phí vận hành và tạo thêm áp lực lên ngành năng lượng của Nga.

Cùng lúc đó, sự cạnh tranh trên thị trường năng lượng toàn cầu đang gia tăng mạnh mẽ. Các quốc gia như Mỹ và Qatar đang đẩy mạnh xuất khẩu LNG, khiến Nga phải đối mặt với thách thức lớn trong việc duy trì thị phần tại Châu Âu. Mặc dù Nga vẫn giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung khí đốt toàn cầu, những thay đổi trong chính sách năng lượng của Châu Âu và sự cạnh tranh từ các nhà cung cấp khác đang tạo áp lực lớn lên chiến lược xuất khẩu của nước này.

Bối cảnh hiện tại cho thấy, dù Nga vẫn là một nguồn cung cấp khí đốt chính cho Châu Âu, những bất ổn về địa chính trị, cùng với sự dịch chuyển trong chính sách năng lượng toàn cầu, có thể gây ra những thay đổi lớn đối với ngành năng lượng của Nga trong thời gian tới.

Kinh nghiệm đầu tư hàng hóa phái sinh - 5 bước đơn giản để đầu tư hàng hóa thành công