Thị trường đường thế giới đang bước vào giai đoạn nhiều biến động khi các yếu tố cung - cầu và rủi ro địa chính trị cùng lúc tác động. Sản lượng tại một số quốc gia sản xuất lớn như Ấn Độ bị điều chỉnh giảm do điều kiện thời tiết bất lợi, trong khi triển vọng sản xuất ethanol tại Brazil và những lo ngại về logistics ở Trung Đông đang khiến cán cân cung cầu toàn cầu trở nên nhạy cảm hơn trong các niên vụ tới.

Ấn Độ: Sản lượng đường bị hạ dự báo do thời tiết bất lợi

Tại New Delhi, Hiệp hội Thương mại Đường Ấn Độ (AISTA) cho biết sản lượng đường của nước này trong niên vụ 2025/26 đã được điều chỉnh giảm 4,4%, xuống còn 28,3 triệu tấn so với ước tính ban đầu 29,6 triệu tấn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc năng suất mía suy giảm tại các bang sản xuất chủ chốt do điều kiện thời tiết không thuận lợi.

Theo Ủy ban cây trồng của AISTA, niên vụ hiện tại đang phải đối mặt với “những thách thức khí hậu bất thường”, đặc biệt tại hai bang Maharashtra và Karnataka. Mưa kéo dài cùng thời tiết nhiều mây đã làm gián đoạn quá trình sinh trưởng và chín của cây mía. Bên cạnh đó, lượng mưa lớn trong tháng 10 gây ngập úng tại nhiều khu vực, hạn chế hoạt động đồng ruộng và khiến cây mía bị stress. Hiện tượng ra hoa sớm cũng ảnh hưởng đến các vụ mía tái sinh, từ đó làm giảm năng suất tại nhiều vùng trồng.

Về chi tiết từng khu vực, sản lượng đường tại Maharashtra - bang sản xuất lớn nhất Ấn Độ - được ước tính giảm xuống còn 9,97 triệu tấn so với mức 10,81 triệu tấn trong dự báo trước đó, dù vẫn cao hơn mức 8,1 triệu tấn của niên vụ 2024/25. Tại Uttar Pradesh, bang sản xuất lớn thứ hai, sản lượng dự báo giảm còn 9,1 triệu tấn từ mức 9,41 triệu tấn trước đó, đồng thời thấp hơn nhẹ so với 9,3 triệu tấn của niên vụ trước.

Trong khi đó, nhu cầu mía tăng mạnh từ các cơ sở sản xuất đường thô đang làm giảm lượng nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy đường. Tại Karnataka, sản lượng cũng được điều chỉnh giảm xuống còn 4,8 triệu tấn từ mức 4,91 triệu tấn, dù vẫn cao hơn so với 4,3 triệu tấn của niên vụ trước. Dù tỷ lệ thu hồi đường tại Uttar Pradesh được cải thiện khoảng 0,5 điểm phần trăm, năng suất mía vẫn tiếp tục là yếu tố gây lo ngại đối với sản lượng chung.

Brazil: Sản lượng ổn định nhưng xu hướng chuyển mía sang ethanol

Theo khảo sát của Reuters đối với các nhà giao dịch và chuyên gia phân tích, thị trường đường toàn cầu có thể chuyển từ trạng thái thặng dư 1,39 triệu tấn trong năm nay sang thiếu hụt khoảng 1,50 triệu tấn trong niên vụ 2026/27.

Đối với Brazil, khu vực Trung - Nam, trung tâm sản xuất đường lớn nhất thế giới, được dự báo đạt sản lượng trung bình 40,38 triệu tấn trong niên vụ 2026/27, gần như không thay đổi so với niên vụ 2025/26. Sản lượng mía được dự kiến tăng lên khoảng 625 triệu tấn, cao hơn so với mức khoảng 610 triệu tấn của năm nay. Tuy nhiên, tỷ lệ mía được sử dụng để sản xuất đường có thể giảm xuống 48,8%, so với khoảng 50,7% của niên vụ hiện tại.

Dữ liệu từ chính phủ Brazil cũng cho thấy nước này đã xuất khẩu 2,230 triệu tấn đường trong tháng 2, tăng so với mức 1,825 triệu tấn của cùng kỳ năm 2025.

Một yếu tố đáng chú ý khác là vai trò của giá năng lượng. Tập đoàn dầu khí quốc doanh Petrobras - đơn vị cung cấp khoảng 80% xăng nội địa - hiện vẫn chưa điều chỉnh tăng giá bán trong nước. Tuy nhiên, nếu xung đột tại Iran kéo dài, khả năng giá xăng phải tăng là khá cao. Giá ethanol sinh học tại Brazil có mối liên hệ chặt chẽ với giá xăng nội địa, do đó sự biến động của thị trường năng lượng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định phân bổ mía giữa sản xuất đường và ethanol.

Trung Đông: Rủi ro logistics quanh eo biển Hormuz

Tại Trung Đông, yếu tố logistics cũng đang được theo dõi sát sao. Giám đốc của Al Khaleej Sugar - công ty có trụ sở tại Dubai và sở hữu nhà máy lọc đường dạng “pot-based” lớn nhất thế giới - cho biết hoạt động của nhà máy hiện vẫn diễn ra bình thường.

Doanh nghiệp này phụ thuộc đáng kể vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz để nhập khẩu đường thô và xuất khẩu đường tinh luyện. Trong trường hợp cần thiết, công ty có thể chuyển sang sử dụng các cảng nằm ngoài khu vực eo biển. Ngoài ra, doanh nghiệp hiện có khoảng hai năm dự trữ đường thô chưa tinh luyện, đồng thời có thể xuất khẩu ra ngoài khu vực vùng Vịnh và cung cấp đường cho các quốc gia lân cận.

Theo chuyên gia Michael McDougall, khoảng 10% lượng đường thô nhập khẩu toàn cầu và 5% lượng đường tinh luyện xuất khẩu mỗi năm đi qua eo biển Hormuz. Tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu từ International Sugar Organization cho thấy riêng Al Khaleej chiếm gần 4% lượng nhập khẩu đường thô toàn cầu và hơn 4% lượng xuất khẩu đường tinh luyện trên thế giới.

Hoa Kỳ: Sản lượng chịu tác động từ sương giá

Tại Hoa Kỳ, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho biết sản lượng đường dự kiến sẽ giảm do các đợt sương giá gây thiệt hại cho các cánh đồng mía tại bang Florida. Điều này có thể ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước của Mỹ trong thời gian tới.

Kết luận

Nhìn chung, thị trường đường toàn cầu đang chịu ảnh hưởng đồng thời từ nhiều yếu tố. Sự suy giảm năng suất mía tại Ấn Độ, triển vọng gia tăng sản xuất ethanol tại Brazil trong bối cảnh giá xăng cao, cùng với rủi ro logistics tại Trung Đông - đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz - đang tạo ra áp lực tăng đối với giá đường cả trong nước lẫn trên thị trường quốc tế trong ngắn hạn.

Những yếu tố này cũng khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn với các biến động về địa chính trị và điều kiện thời tiết, qua đó có thể tiếp tục tác động đến diễn biến cung - cầu của ngành đường trong thời gian tới.